W skrócie: największe oszczędności w smart home dają ogrzewanie, ciepła woda użytkowa (CWU) z nadwyżek fotowoltaiki (PV) i przesuwanie zużycia na tanie godziny. Oświetlenie i gadżety realnie dają niewielkie oszczędności. Ich szukanie należy zacząć od pomiaru zużycia, idealnie jeśli pomiar obejmuje nie tylko moc czynną, ale też bierną.

Gdzie są realne oszczędności

Zacznij od pomiaru

To mędrca szkiełko i oko - żeby wiedzieć jak optymalizować zużycie energii musimy mieć je jak zmierzyć.

1. Gniazda/przekaźniki z pomiarem mocy: Sonoff POW, Shelly, GoSund SP, urządzenia z Tasmota lub ESPHome.
2. Licznik energii (np. z wyjściem impulsowym lub Modbus) podłączony do Home Assistant, Zamel MEW.
3. Panel Energia w Home Assistant pokazuje zużycie, produkcję PV i koszty, wykresy dla zilustrowania zależności.

Optymalizacja ogrzewania

Optymalizacja c.o. może przynieść do 30% (obserwacje u klientów) mniejszy rachunek za ogrzewanie domu. Umieszczenie termometru w każdym pomieszczeniu i sterowanie urządzeniami grzewczymi w każdym z nich z osobna daje również dużo większy komfort cieplny w porównaniu do jednego globalnego termostatu powiązanego standardowo z piecem. W nocy nie potrzebujemy przeważnie grzać całego domu w takim samym stopniu - możemy wysterować niższą temperaturę w nieużywanych pomieszczeniach w danym okresie czasu. W przypadku ogrzewania podłogowego zawieszamy i uruchamiamy grzanie odpowiednio wcześniej w związku z dużą bezwładnością tego typu instalacji centralnego ogrzewania. Podnoszenie temperatury może się odbywać np. na podstawie ustawionego budzika domowników, nie musi być sztywną godziną w harmonogramie.

1. Strefy: inna temperatura w sypialni, salonie i łazience.
2. Czujnik kontaktronowy w oknie: otwarte okno powoduje wyłączenie grzejnika.
3. Obniżenie temperatury nocą i podczas nieobecności: o 2-3 °C niżej, gdy nikogo nie ma (geolokalizacja w Home Assistant lub oparcie o status uruchomienia systemu alarmowego).
4. Głowice termostatyczne (Zigbee, Z-Wave lub Wi-Fi) zamiast ręcznych.

Uruchomienie urządzeń w czasie produkcji prądu

Zamiast oddawać prąd do sieci, co staje się często coraz trudniejsze - grzej wodę w domu lub uruchom ładowanie "robotów". Można sterować ładowaniem akumulatorów i zarządzać magazynem energii. Kiedy mamy produkcję z solarów możemy uruchomić ładowanie samochodu elektrycznego, agd czy magazynów. Pozawala to lepiej zarządzać wewnętrznym zużyciem prądu, a co za tym idzie rachunkami za jego zużycie. Przykładowo robot koszący może odczekać 48h zanim ponownie zacznie się ładować, jeśli w tym okresie wystąpi produkcja z solarów - wykorzystujemy to do ładowania kosiarki. Jeśli w tym czasie solary nie uruchomią produkcji - zostanie doładowany z sieci. Do tego potrzebujemy mierników, inteligentnych gniazdek i systemu, który zarządzał wszystkimi elementami (tak, Home Assistant)

Dynamiczne ceny energii

Możemy też wykorzystać dynamiczne taryfy i ładować roboty wtedy, kiedy prąd jest najtańszy. W podobny sposób można wysterować ładowaniem każdego urządzenia w domu, które pracuje okresowo, np. pompą do podlewania, suszarką do ubrań, zmywarką, odkurzaczem automatycznym itp. Jeśli masz taryfę dynamiczną, ceny zmieniają się co godzinę lub co 15 minut. Automatyzacja:

1. Pobiera ceny (np. RCE, czyli Rynkowa Cena Energii, z integracji lub API).
2. Znajduje najtańsze okno.
3. Uruchamia pralkę, zmywarkę, ładowarkę EV lub grzanie CWU. Narzędzia: Home Assistant, Node-RED, ESPHome lub Tasmota.

Pasywne chłodzenie

Wykrycie wysokiej temperatury na zewnątrz może spowodować przesłonięcie okien wystawionych w stronę Słońca. Pozwala to zaoszczędzić na kosztach klimatyzacji. Dodatkowo mamy możliwość dostosowania pochylenia lamelek od rolet - nie zawsze musimy uruchamiać klimatyzację aby osiągnąć komfortową temperaturę w pomieszczeniach. Podobnie otwarcie okna w klimatyzowanym pomieszczeniu może wysłać sygnał do jednostki, aby czasowo przerwać chłodzenie, przynajmniej do czasu zamknięcia okna.

Standby

Wyłącz urządzenia, których nie potrzebujesz w danej chwili, włącz je kiedy są potrzebne (np. wake-on-lan). Automatyzacje zrobią to za Ciebie, określ tylko właściwe warunki brzegowe do ich uruchomienia.

Oszczędność czasu

Oszczędność czasu dla wielu osób może być tą najcenniejszą korzyścią płynącą z automatyzacji. Roboty sprzątające, koszące, automatyka podlewania, podnoszenie rolet, informacje o korkach na trasie do pracy, przypomnienia o wydarzeniach na domowych ekranach. Celem każdego elementu składowego domowej automatyki jest dołożenie małej cegiełki do zaoszczędzonego czasu, który wykorzystasz gdzie indziej.

Podsumowanie

1. Zmierz zużycie.
2. Zautomatyzuj ogrzewanie.
3. Jeśli masz PV, kieruj nadwyżkę do CWU / robotów.
4. Jeśli masz taryfę dynamiczną, przesuń duże odbiorniki na tańszy okres.
5. Wyłącz standby tam, gdzie pomiar to potwierdza.